Uit de Klink van 1991:  Zandvoorts allerkleinste

 

Bij menig gesprek met bejaarde Zandvoortse inwoners over het oude Zandvoort, verhaalden zij mij over een dwerg, een zoon van Jans de Kip die in zijn huisje bovenaan de Rozenobelstraat een pijp zat te roken, zittende in een kinderstoel.Meer wisten zij echter niet. Het was ook al weer zo lang geleden.

Enige tijd geleden sprak ik in het Huis in 't Kostverloren, de in 1894 geboren mevrouw Alie Otter-Kemp. Ik vroeg haar of zij die kleine nog heeft gekend. "Ja" sprak ze, "zijn naam is me ontschoten, maar ik loop wel even naar mijn buurman (de inmiddels overleden Frans Koper) die is nog wat ouder en die weet het wel". Inderdaad wist de heer Koper zich te herinneren dat die kleine Zandvoorter Leen Zwemmer heette. We waren weer een stapje verder.

Slechts 670 millimeter
Bij naspeuring in het Rijksarchief in Haarlem vond ik de geboorteakte van Leendert, zoon van Willem Zwemmer en Jansje Koning. Zijn ouders huwden in het jaar 1874, verdere kinderen uit dit huwelijk waren, Grietje, Maria en Cornelia. Leendert werd ter keuring voor de nationale militie opgeroepen in het jaar 1915. Hij werd echter door zijn lengte ongeschikt verklaard, want die Leendert gezeten in zijn wandelwagen bedroeg slechts 670 millimeter. Dit houdt in dat hij niet alleen Zandvoorts kleinste man was, maar ook één van 's werelds kleinsten. 

Zandvoort - de dwerg Simon Jane Paap                        Simon Jane Paap, beroemd maar niet de kleinste,
                     geboren in Zandvoort en gestorven in Dendermonde,
                                    op een leeftijd van bijna 40 jaar.


Kermissen en jaarmarkten
De maten die opgegeven worden van zijn beroemde Zandvoortse voorganger de dwerg Simon Jane Paap, lopen uiteen van 73 tot 83 centimeter. Simon Jane Paap zijn zuster Maartje, is de overgrootmoeder van de hiervoor genoemde Leendert Zwemmer. Leendert Zwemmer heeft niet gelijk zijn illustere voorganger, de publiciteit gezocht, hij vond het niet nodig om als bijzonderheid op kermissen en jaarmarkten aangegaapt te worden. Simon Jane Paap deed dit wel en verkocht zelfs - als één der eersten - zijn handtekening aan het toen merendeels ongeletterde volk. Leendert kon men echter in het dorp regelmatig ontmoeten, hij liet zich namelijk rijden in een hoge tweewielige kinderwagen.En wee degene die zich wat al te nieuwsgierig toonde!

Leendert overleed in 1919 op de zeer jeugdige leeftijd van 23 jaar, maar mede dankzij de Zandvoorters die omstreeks het begin van de twintigste eeuw geboren zijn, is hij toch niet vergeten.

Ton Drommel