HET DRAMA VAN DE DORPSPOMP

ZANDVOORT -  Als pleiter voor het behoud van het Zandvoorts erfgoed alsmede voorstander van de instandhouding van Zandvoort als dorp in plaats van een versteende buitenplaats, vond ik de pittoreske dorpspomp op het Gasthuisplein een bijzonder aanwinst voor Zandvoort. Maar hoe zit het nu eigenlijk met die dorpspomp.

Door Cor Draijer

Welnu, in 1988 wilde de Rotary Club Zandvoort een replica laten maken van de dorpspomp die op het Kerkplein had gestaan. Het toenmalige college van burgemeester en wethouders waren erg blij met de pomp; men was toen van mening dat deze pomp een bijdrage kon leveren aan het kleinschalige en authentieke karakter van het oude centrum van Zandvoort.

Zandvoort Kerkplein

     De foto van de Dorpspomp op het Kerkplein die als voorbeeld diende

Authentiek
Steenhouwer Lavertu maakte de pomp naar een ontwerp van architectenburo Wagenaar die foto’s uit het gemeentelijke fotoarchief opdook van de waterpomp op het Kerkplein en deze als uitgangspunt nam, om de pomp zou authentiek mogelijk te doen lijken. Wagenaar, tevens Rotary-lid, liep begin jaren ’70 al met plannen rond om de dorpspomp in ere te herstellen. De Rotary Club Zandvoort bekostigde de pomp uit gelden van de opbrengst van een in 1988 gehouden loterij, waarmee vooraf werd geadverteerd wat er met de opbrengst gedaan zou worden. Er zijn 150 rolstoelen van betaald voor een ziekenhuis in Argentinië en dus ook de heraanleg van de Zandvoortse dorpspomp.

Zandvoort dorspomp

            De dorpspomp feestelijk ingepakt en wachtend op de onthulling

Cultureel Centrum
In de raadsvergadering van 28 augustus 1990 kwam het als hamerstuk op de agenda om de dorpspomp ter waarde van 20.000 gulden te aanvaarden. Vervolgens ontstond er onenigheid bij de gemeente waar de dorpspomp dan precies zou moeten komen en maanden verstreken er. Allerlei lokatie’s werden aangedragen zoals het plantsoentje tegenover het raadhuis, het Schelpenplein, het Jan Snijerplein, het Gasthuishofje en zelfs Zandvoort-Noord. Pas in 1991 werd besloten de pomp te plaatsen naast het toenmalige Cultereel Centrum, thans het Zandvoorts Museum. Wel was er de angst dat de pomp aan vernielingen bloot zou komen te staan en kwamen er opmerkingen dat met de komst van het Circus Zandvoort de kleinschaligheid van het Gasthuisplein allang verdwenen was.

Zandvoort onthulling dorpspomp
            De feestelijke ingebruikstelling van de door steenhouwer Toon Lavertu
                           gemaakte dorpspomp naar ontwerp van Ing.Wagenaar

Aanleg bekostigd door de RABO-bank
De RABO-bank aan de Grote Krocht besloot om de aanleg van de pomp te bekostigen alsmede de exploitatiekosten van het eerste jaar, toen nog 3500 harde Hollandse guldens. Nadat de pomp geplaatst was, was al gauw het pompsysteem en de zwengel kapot. Door vandalen vernield. Ook verdween er een deel van de natuursteen. In 1996 werd er gesproken over het verplaatsen van de dorpspomp naar het Gasthuishofje vanwege de aanhoudende vernielingen. De bewoners vonden dit wel leuk maar de kosten van de verhuizing van de pomp was volgens architect Wagenaar net zo duur als de pomp zelf en niet aan te raden. 

Betonnen podium en een grote kattebak
En nu, na het ‘renoveren’ van het Gasthuisplein en het plaatsen van een soort betonnen podium met fonteinen, welke een paar keer per jaar wordt gebruikt tijdens de muziekfeesten, en een grote kattebak waar honden hun behoeften in doen, is de dorpspomp uit het zicht verdwenen en een stille dood gestorven. De pomp is afgevoerd door de aannemer die de ‘renovatie’ van het plein ter hand had genomen; sommigen noemen het geen renovatie maar verkrachting van het authentieke en karakteristieke plein wat zijn doel volkomen voorbij is geschoten.

Zandvoort onthulling dorpspomp

          Het eerste glas gemeentepils wordt uitgeschonken door de Wurf.
                     De man links is Jelle Attema Sr. en het filmpje wat hij
                               hier maakt vindt u onderaan deze pagina.

Klankbordgroep
Tijdens de hoorzittingen van de zogeheten “Klankbordgroep Gasthuisplein” werd door architect Wagenaar zijn zorgen al uitgesproken over het tijdelijk weghalen van de dorpspomp maar een honende ambtenaar sprak dit tegen. Ook werd door Wagenaar genoemd dat het water door PWN gratis wordt geleverd omdat de dorpspomp een schenking is. Vervolgens hebben ooggetuigen gezien dat de waterleiding van de dorpspomp is doorgetrokken naar de waterverslindende fonteinen. Als dit inderdaad zo is, is dit pure diefstal want daarvoor was het gratis leveren van water op bescheiden schaal helemaal niet bedoeld en als PWN hier achter komt, zal de kraan letterlijk dichtgedraaid worden. 

Pomp ligt in puin
Wat er van de dorpspomp over is, is mij verteld, ligt in delen ergens als een hoopje puin op een gemeentelijke opslag. Dit lijkt met nu niet de bedoeling van het geschenk van de Rotary Club Zandvoort en het lijkt me niet meer dan logisch dat de ‘renovatie’ van het gasthuisplein als mislukt wordt bestempeld en dat alles in de originele staat wordt teruggebracht. En dus ook de dorpspomp.

Bovenstaand artikel is in mei 2007 naar diverse pers-organisaties gestuurd. Of het toeval is, weten we niet maar enkele maanden nadat het artikel verscheen in de pers, kwam er een spiksplinternieuwe pomp uit China, welke geplaatst werd op het gasthuishofje. Wie de pomp betaald heeft, is nog steeds niet duidelijk.