ZANDVOORT - Enige tijd geleden kwam ik er achter dat het in 2005 honderd jaar geleden is, dat in Zandvoort de eerste Nederlandse slapstickfilm werd opgenomen. Het filmpje werd geproduceerd door de twee broers Willy en Albert Mullens.

75 heertje zonder pantalon

Willy Mullens werkte eerst als levende kanonskogel op de Haagse kermis maar toen na een ongelukkig voorval (Willy werd knock-out geslagen door een kangoeroe) de act met de levende kanonskogel mislukte, kreeg Willy oneervol ontslag op de Haagse kermis in 1897. Zijn moeder nam hem en zijn broer mee naar Parijs om daar het wonder van de negentiende eeuw te gaan bekijken, de Kinématograaf.

Filmpjes werden aangekocht
Toen Willy Mullens bij het Grand Café van Louis Lumière in de kelder de beelden bekeek, die op een wit laken werden geprojecteerd, keek hij zijn ogen uit. Onmiddellijk kwam de gedachte op om iets dergelijks ook in Nederland te gaan organiseren. Met behulp van hun moeder werden een aantal filmpjes aangekocht van Lumière om deze vervolgens op kermissen en andere drukke plaatsen tegen betaling te vertonen.

De allereerste Nationale speelfilm
In die tijd was alles met een Franse naam voorbestemd succesvol te zijn en dus noemden de gebroeders Mullens zich voortaan “Alberts Frères”. Na diverse succesvolle maar ook minder succesvolle voorstellingen van aangekochte films besloot Willy Mullens om ook zelf te gaan filmen en zo ontstond het idee voor de allereerste Nationale speelfilm met de wonderlijke titel: “De avonturen van een Frans heertje zonder pantalon”. Willy Mullens was de regisseur en zijn broer Albert was de cameraman.

Hoofdrolspeler stopte ermee
Tijdens de opnames op zaterdag 21 juli 1905 ontstond een groot probleem, de aanstaande van de hoofdrolspeler woonde in Zandvoort. Ze had hem voor de keuze gesteld; óf zonder broek grappen en grollen blijven maken voor een man met een camera óf normaal gekleed en dan mét broek met haar door het leven te gaan. Gevolg was dat de Alberts Frères zonder hoofdrolspeler zaten.

Met blote benen over het strand
Hierna nam Willy Mullens zelf de hoofdrol over. In het laatste gedeelte van de film zit een achtervolging waarbij strandstoelen worden omgegooid door een hard over het strand lopende Willy Mullens zonder broek en dit ontging een passerende agent niet. Dit was in een tijd dat het absoluut niet was toegestaan om met blote benen over het strand te lopen. Toen de agent er ook achterkwam dat er een nepagent meespeelde, eindigde het verhaal op het politiebureau wat toen nog in de Kerkstraat zat.

"Film veroorzaakt zedenverwildering"
De hoofdagent der politie vond de hele toestand in strijd met de goede zeden en behoorlijk anarchistisch. Vanwege de komkommertijd gedurende de zomermaanden (dat was ruim 100 jaar geleden dus ook al) pakte de landelijke pers groot uit met het filmschandaal in Zandvoort en kreten zoals goddeloos, anarchistisch en heidens voerden de boventoon. Toen ook nog een ochtendblad kopte met de tekst: “Film veroorzaakt zedenverwildering”, hadden de gebroeders Mullens zich geen betere reclame kunnen wensen.

Olympia Circus Theater
Op grote in kleur gedrukte affiches maakte zij bekend dat van de gefilmde toestanden een waarheidsgetrouw beeld zou worden vertoond in de bioscoop. En dus werd de film een wereldsucces, geen enkele Nederlandse speelfilm in de geschiedenis was internationaal zo succesvol als dit Zandvoortse slapstick-filmpje. De film werd vrij kort na de opname’s al in Zandvoort vertoond in het Olympia Circus Theater. Dit zorgde voor een uitverkocht theater; in advertenties werden bezoekers erop geattendeerd dat op 27 juli de Loge, Fauteuils en Parterre in het circusgebouw uitverkocht waren. Reserveren was aan te raden.

Film bestond uit 8 scènes
De film werd in advertenties aangeduid als “Tragische Scène van een Fransch Heertje zonder Pantalon aan het strand van Zandvoort” en “De Mésaventure van een Fransch Heertje zonder pantalon aan het strand te Zandvoort” en bestond uit acht scènes. De toegangsprijzen voor Loge of Fauteuil was 1 Hollandse gulden, wat voor die tijd toch een fors bedrag was, Parterre en 1e rang waren 50 cent en de 2e rang kostte een kwartje.

5 cent belasting per bioscoopkaartje
Belasting werd er ook al geheven; in de prijs van het bioscoopkaartje zat 5 cent belasting. Willy Mullens richtte in 1914 zijn eigen filmfabriek op, waaruit een aantal jaren later weer Haghe Film uit ontstond.

Cor Draijer

Kijk hier naar de film.