Al bladerend door oude kranten, zoekend naar inspiratie voor het volgende artikel, kom ik regelmatig iets tegen waarbij ik denk, ach ja. Dat hadden we vroeger.

Botsauto's, verkeerstuin en De Duinpan
Ik kan me nog goed de botsauto’s bovenaan de Zeestraat herinneren, er staat nu een appartementencomplex. In de zomermaanden gingen we altijd naar zwembad De Duinpan, een schitterend buitencomplex met springtorens, openlucht golvenbad, wedstrijdbad en spartelvijver. Allemaal weg. Net zoals de verkeerstuin met trampolines en midgetgolf. Ook weg.


Zandvoort kostverlorenpark aapjes
De apenkooi in het Kostverlorenpark

Theehuisje
In het Kostverlorenpark was vroeger een theehuisje met vijver en een speeltuin. Er was zelfs een kooi met apen erin. Allemaal weg. En voor de Tweede Wereldoorlog was er op de Burg. Van Alphenstraat een soort roetsjbaan. Is allang weg. Sleetje rijden vanaf de Strandweg, we hebben geen schuine helling meer daar. Dus dat gaat niet. Dan de uitkijk vanaf de watertoren, dat kan niet meer omdat er een paar vanaf wilden springen. En dus moest het dicht. 

Palace-hotel en Dolfirama
Het restaurant in het Palace-hotel, altijd goed voor een prachtig gezicht over Zandvoort en de zee dan? Helaas, er zit geen restaurant meer bovenin. Dolfirama, ook al weg, al jaren. Een pier dan? Het bleef alleen bij plannen. Speeltuinen, nee, die hebben we niet meer in Zandvoort, op wat klimrekken bij scholen na dan. En zo zijn er heel wat attracties verdwenen of er niet gekomen in Zandvoort. Onwil of geen bestaansrecht; ik weet het niet.

wurfpraetslopen

Slopen
Wat ik wel weet is dat er rondom Zandvoort heen er van alles mogelijk is en er van alles gebeurd. Maar niet in Zandvoort dus. In Zandvoort wordt er alleen maar gesloopt. De Poststraat, Hotel Cocarde, de Middenboulevard, de rotonde voor het raadhuis gaat op de schop, het busstation, Louis Davids-carrée, de Maria-school, de Hannie Schaftschool, de Boulevard. We hebben het als Genootschap Oud Zandvoort maar druk mee om alles vast te leggen hoe het was. Uw hulp is daarbij onmisbaar. 

Oosterburen
Mij fluisterde vorige week iemand in het oor, dat de projectontwikkelaars maar eens bij onze Oosterburen moeten vragen hoe Zandvoort het beste gesloopt kan worden. Daar schijnen ze wat ervaring mee te hebben in een periode uit het verleden. Maar we dwalen af.

bld02240

Ingang wandelpark Kostverloren

Op de foto van deze week ziet u de ingang van het Wandelpark Kostverloren met speeltuin. Een dagkaart kostte 10 cent. In de folder van de VVV uit 1937 kunnen we het volgende lezen: 

“Vlak tegen het dorp, beoosten de Kostverlorenstraat en bij de tramhalte Kostverloren (of halte Tol), ligt het wandelpark, een door een particuliere vereeniging gesticht en keurig onderhouden park in het duingebied, dat hier en daar begroeid is met laag geboomte. Niet alleen biedt dit park een mooie gelegenheid om te wandelen te midden van natuurschoon, vooral omdat men door aanplanting en bloemen dit nog steeds poogt te verhoogen, maar ook is dit plekje in trek, omdat het zoo beschut ligt en men er op koele dagen een heerlijk luwe gelegenheid vindt om den dag buiten door te brengen. Vooral voor ouders met kinderen is dit van belang. Een groote attractie voor de jeugd vormen de vogels in den vijver en in de volières en de apen, terwijl er in het park een mooie speeltuin met allerlei toestellen aanwezig is. Een consumptietent biedt gelegenheid om versnaperingen te koopen, die door de kinderen zoozeer op prijs plegen te worden gesteld en mede een tochtje naar het wandelpark, annex speeltuin tot een feest voor hen kunnen maken, vooral als de fontein zijn klaterende stralen omhoog schiet. De toegangsprijs tot dit nog te weinig bekende, doch juist daardoor veelal zoo rustige oord is tien cent. Gezins-, seizoen- of maandkaarten zijn nog goedkooper. Dagkaarten zijn in het park te krijgen bij den opzichter. In een gedeelte van het wandelpark werd in 1933 een openluchttheater geëxploiteerd. Niemand Uwer verzuime dit mooie plekje te bezoeken. Uw kinderen kunt ge er een groot genoegen mede verschaffen.”

bld12112 De speetuin in het Kostverlorenpark

Mevrouw M.Molenaar scheef ons
Zelf heb ik deze tijd niet meegemaakt maar het gezegde “Vroeger was alles beter” begrijp ik de laatste jaren meer en meer. Naar aanleiding van dit onderwerp “Wandelpark Kostverloren” reageerde mevrouw M.Molenaar met het volgende: “Lezend in de Zandvoorter in het stuk “Zandvoort Toen” over het Wandelpark Kostverloren herinnerde ik mij die heerlijke uren die ik daar als kind doorbracht. De ingang was tussen het huis van jullie voorzitter, de heer Cense en het huis links, wat volgens mij toen “Piggelmee” heette. Een bruggetje liep over het inmiddels verdwenen beekje waar de dikkopjes welig tierden.

bld01185
De voormalige ingang naar het Kostverlorenpark, nu de Quarles van Ufford laan

Schommels met ijzeren zittingen
En dan gingen we het park in. Er stonden veel bomen waarvan ik nu nog de geur voor me kan halen. Heel speciaal. En bomen met groenwitte blaadjes. Als je die opgooide, zag je bij het neerkomen of het zomer of winter werd. Er stonden schommels met ijzeren zittingen met gaatjes, hangend aan lange touwen. Heerlijk om met je ogen dicht te schommelen en dan die geur van de bomen om je heen en het krassen van de vogels in de kooien, die er stonden. De aapjes herinner ik mij niet, wel het theehuisje en de vijver met erachter de bunkers.

Vijverhut
Toen ik met mijn broer herinneringen ophaalde, wist hij ook nog het dennenbos te noemen, daar waar nu het zwembad staat en het park van de Vijverhut van Henk Paap. In de wintermaanden was het altijd spannend als de vijver bevroren was, om dan naar het eiland te lopen. Ook herinner ik mij het spelen in het bosjesgebied naast het station, waar nu park Duinwijk is gebouwd en de speeltuin bij de spoorwegovergang. Inderdaad, toen wij jong waren, waren er veel plaatsen om te spelen en met vrienden en vriendinnen avonturen te beleven.”

Zandvoort Kostverlorenpark vijvertje De vijver in het Wandelpark Kostverloren 

We hebben even in ons archief gekeken en daar heb ik nog een heel mooie foto gevonden wat heel treffend laat zien wat mevrouw Molenaar in haar brief ons verteld en hoe deze speeltuin eruit heeft gezien. De foto is van 1935 en daarom is de begroeiing nog niet zoals mevrouw Molenaar het zich herinnert. 

Parkopzichter E. Bol
Ook was er nog de heer E. Bol, de parkopzichter en ook de vrouw van Bol hielp mee om het park te beheren, evenals de heer Van Wijk, die de vogels in de volières verzorgde. Verder waren er ook nog plannen voor een hertenkamp, deze moest dan gesitueerd worden aan de noordzijde van de Zandvoortselaan ‘onder de bomen’ en dan achter de spoorrails van de trambaan. Dat zou dan ongeveer daar moeten zijn waar nu het ouden van dagen tehuis staat. Dit is er echter nooit gekomen.

Zandvoort Kostverlorenpark Parkopzichter Bol Parkopzichter/kaartverkoper Bol

Oorsprong van het park
De oorsprong van het Wandelpark Kostverlorenpark begon tijdens een vergadering van de Vereniging tot behartiging der belangen van de badplaats Zandvoort op 21 november 1907 in Hotel Driehuizen onder voorzitterschap van de toenmalige burgemeester J. Beeckman. De badarts Dokter Varekamp deelde mede dat door de Erven van de heer A.C.J. de Fauvauge aan hem in handen gegeven was, een terrein van 11 hectare grond, gelegen in het Kostverloren met de bedoeling daar een wandelpark van te maken voor de badgasten maar vooral voor de kinderen die niet aan het strand mogen komen. Dokter Varekamp wenste de rechten over te dragen aan de vereniging. Voorzitter Beeckman achtte, met het oog op de financiën, het niet wenselijk voor de vereniging om de zaak over te nemen.

Zandvoort kostverlorenpark boomplantdag
4 dagen na de oprichting van de vereniging worden er bomen geplant.

Oprichting

Daags na de vergadering, op 25 november, werd de Vereniging “ Kostverloren Wandelpark” opgericht, verkozen tot Voorzitter werd de heer P. Varekamp, tot ouder-Voorzitter de heer D. Driehuijzen, tot Secretaris de heer H. Schuurman, tot Penningmeester de heer E. H. Brokmeier, tot Commissaris de heren W. H. Driehuijzen, C. Kruijsmulder en P. Saaf. Het lidmaatschap der Vereniging kostte Fl.2.50 per jaar, waarvoor men met het gehele huisgezin vrije toegang tot het wandelpark verkreeg gedurende het badseizoen.

Brandstofschaarste
In 1917 werd vanwege de brandstoffenschaarste het complete wandelpark leeggekapt. Enkele jaren later was de Vereniging Wandelpark Kostverloren ontbonden en het park was een kale woestenij. Pas op 19 mei 1924 werd door bemoeienis van “Zandvoort’s Bloei” het opnieuw in exploitatie genomen, met dank aan Jonkheer Quarles van Ufford. 

 

Cor Draijer

Dit artikel is in twee delen verschenen op 7 april en 2 juni 2004 in het weekblad "De Zandvoorter"