Onlangs vonden wij een krantenartikel van de hand vanmevrouw Kraan-Meeth. Zij schreef een artikel over de bijnamen die we hier publiceren.


Met de bijnamen ligt het in Zandvoort altijd een beetje moeilijk. Waarom dat is weten we niet en als vreemde' zullen we er ook nooit achter komen. Wèl weten we dat alleen de autochtonen elkaar bij de bijnaam mogen noemen en waarom zou je je daar dan niet aan houden? Maar los daarvan is het toch wel interessant om eens te horen hoe die bijnamen eigenlijk zijn ontstaan en daarom waren we vorige week in Nieuw·Unicum waar de heer J.A. Steen, bestuurslid van het Genootschap 'Oud Zandvoort', aan de bewoners van de Plevierenvleugel daarover het een en ander vertelde.

Op een gegeven moment had Zandvoort in een beperkte samenleving 309 inwoners met de naam Paap, 106 die Van der Mije heetten, 201 'Keuren' en 294 die de naam Koper droegen. Het was dan ook maar goed dat de onlangs overleden vrachtrijder Lou Weber, die In Haarlem bestellingen voor Zandvoorters ophaalde, de bijnamen kende, anders was hij er nooit uitgekomen.

Eénoortje
Ook de toenmalige administrateur van de Werkliedenvereniging 'Onderling Hulpbetoon', de nu 93-jarige heer Hollenberg, noteerde bij het in ontvangst nemen van de huren in zijn boekje de bijnamen om huurders met dezelfde namen gemakkelijker uit elkaar te kunnen houden. Dit notitieboekje kwam later in handen van de gemeente, en op verzoek van het college van burgemeester en wethouders stelde de heer Steen een onderzoek in naar de bijbehorende familienamen en geboortedata van de betrokkenen. Met behulp van oude burgerlijke stand- en bevolkingsregisters slaagde hij daarin en legde ze in een publikatie vast. Aan de hand hiervan werden donderdagavond enkele bijnamen onder de loep genomen en de mogelijke aanleiding tot hun ontstaan, zoals bijvoorbeeld de reddingsaktie waarbij Willem Draijer een oor kwijt raakte, waarna hij als Eénoortje door het leven ging.

eenoortjeEénoortje oftewel Willem Draijer. Er is ook een straat naar hem vernoemd.

 

De Porder en Wupgatje
T. Keur, die 's morgens jn de vroegte de Zandvoorters met een ratel kwam wekken, kreeg de bijnaam de Porder en de 103 jaar geworden Engel Paap was, nadat hij als kleine jongen zijn voorletters in zijn klompen brandde, de rest van zijn lange leven Ep. Lichamelijke toestanden konden ook wel eens aanleiding zijn: Lange Arie, Lange Jan, maar ook Wupgatje, een aannemer die last van jicht had en daar naar liep. Maar ook waren er bijnamen die nergens op sloegen, want waarom heet iemand nu Blankebil, Kouwe Aardappel of Bak-lap? Daarentegen kan men wel vermoeden hoe bijnamen als Biggendief en Dronken Del ontstonden.

Ant Koffiewas en Waterpikkie
Waarom echter één van Zandvoorts eerste politiemensen Vok de Kortstaart ,heette zal wel niemand ooit kunnen vertellen. Ook vrouwen hadden bijnamen, waarvan we met Marijtje Hogeborst, Waterpikkie, Och agie och, Gerritje van Sijt Ham en Ant Koffiewas zomaar een greep doen.

Een boeiend onderwerp, die bijnamen en waarom dit altijd zo voorzichtig benaderd moet worden is ons niet helemaal duidelijk. Maar de Zandvoorters zullen daar wel een bedoeling mee hebben en overigens geldt ook hier: 's lands wijs, 's lands eer!

Kraan-Meeth